Source:
Brieven van Christina (1626-1689) aan Samuel Bochart (1599-1667) PAP 1 B, pages 9 to 10; original courtesy of the Leiden University Libraries (Universitaire Bibliotheken Leiden)
The letter:
NOS CHRISTINA Dei Gratiâ Svecorum, Gothorum, Wandalorumqz Regina Magna Princeps Finlandiæ, Dux Esthoniæ, Careliæ, Bremæ, Verdæ, Stettini, Pomeraniæ, Cassubiæ et Wandaliæ Princeps Rugiæ, nec non Jngriæ Wismariæqz Domina; Constare volumus Universis et Singulis hasce Nostras visuris ac lecturis quòd cum Præsentium exhibitor Vir Nobilis ac perdoctus D. Samuel Bochartus, qui inter Aulæ Nostræ Regiæ literatos aliquandiu in Palatio Nostro modestê et inculpatè vixit nunc in patriam Suam Galliam, rebus ejus ita ferentibus rursum Se conferre velit, humilimè Nobis Supplicavit, ut Se facilioris ac liberioris transitus impetrandi causà, Salvo Nostro conductu dignaremur; Nos idcircò desiderio ejus benigné annuentes, quò destinatum iter tutius et Sine ulla detentione conficere posset, hisce Nostris Salvi passus Seu liberi transitus literis eundem gratificari ac communire clementer voluimus. Ab omnibus proinde Terrarum Mariumvé potestatibus, Regibus, Principibus, Rebus. publicis liberis, nec non bellorum quà terrà quà mari Ducibus et Officialibus; portuum portoriarumqz Præfectis: Singulariter verò ac Speciatim ab amicus et Foederatis Nostris, quorum Provincias, Urbes, Civitatis ac Præfecturas illum peragrare contigerit, respectivé amicé benigné et gratiosé requirimus: Nostris verò Subditis ac ministris Seriò mandamus ut dictum Nobilem D Samuelem Bochartum unà cum famulis Sarcinisqz Suis liberè ac tutò Sine ulla infestatione aut remora institutum iter exeqvi ac perficere Sinant, nec ni persona vel bonis cum lædant; Sed potius in Nostri gratiam, ubi necessitas postulârit omni ope et favore prosequantur; Quod Nos erga omnes et Singulos pro uniuscujusqz dignitate ac conditione vicissim agnoscemus. Jlli verò qui Nobis fide et obsequio obstricti Sunt, peragent in eò Seriam voluntatem Nostram: Jn quorum fidem majorem præsentes manu Nostrà Subscriptas Sigillo Nostro Regio firmari, jussimus. Dabantur in Regia Nostra Stokholmensi die 7. May Anno 1653.
Christina
/ P. Apelman Mpria
With modernised spelling:
Nos Christina, Dei gratia Suecorum, Gothorum, Vandalorumque Regina; Magna Princeps Finlandiæ; Dux Estoniæ, Careliæ, Bremæ-Verdæ, Stettini-Pomeraniæ, Cassubiæ et Vandaliæ; Princeps Rugiæ; nec non Ingriæ, Wismariæque Domina, constare volumus universis et singulis hasce Nostras visuris ac lecturis quod cum præsentium exhibitor vir nobilis ac perdoctus dominus Samuel Bochartus, qui inter Aulæ Nostræ Regiæ litteratos aliquandiu in Palatio Nostro modeste et inculpate vixit nunc in patriam suam Galliam, rebus ejus ita ferentibus rursum se conferre velit, humilime Nobis supplicavit, ut se facilioris ac liberioris transitus impetrandi causa, salvo Nostro conductu dignaremur; Nos idcirco desiderio ejus benigne annuentes, quo destinatum iter tutius et sine ulla detentione conficere posset, hisce Nostris salvi passus seu liberi transitus litteris eundem gratificari ac communire clementer voluimus.
Ab omnibus proinde terrarum mariumve potestatibus, regibus, principibus, rebuspublicis liberis, nec non bellorum qua terra qua mari ducibus et officialibus, portuum portoriarumque præfectis: singulariter vero ac speciatim ab amicus et fœderatis nostris, quorum provincias, urbes, civitatis ac præfecturas illum peragrare contigerit, respective amice benigne et gratiose requirimus; Nostris vero subditis ac ministris serio mandamus ut dictum nobilem dominum Samuelem Bochartum una cum famulis sarcinisque suis libere ac tuto sine ulla infestatione aut remora institutum iter exequi ac perficere sinant, nec ni persona vel bonis cum lædant; sed potius in Nostri gratiam, ubi necessitas postularit omni ope et favore prosequantur; quod nos erga omnes et singulos pro uniuscujusque dignitate ac conditione vicissim agnoscemus.
Illi vero qui Nobis fide et obsequio obstricti sunt, peragent in eo seriam voluntatem Nostram. In quorum fidem majorem præsentes manu Nostra subscriptas Sigillo Nostro Regio firmari jussimus. Dabantur in Regia Nostra Stockholmensi, die 7 maii anno 1653.
Christina.
P. Appelman, manu propria.
French translation (my own):
Nous Christine, par la grâce de Dieu, Reine des Suédois, des Goths et des Vandales; Grande-Princesse de Finlande; Duchesse d'Estonie, de Carélie, de Brême-Verden, de Stettin-Poméranie, de Cachoubie et de Vandalie; Princesse de Rugie; et Dame d'Ingrie et de Wismar, faisons savoir à tous ceux qui liront cette Notre lettre que son porteur, le noble et savant Monsieur Samuel Bochart, qui a vécu quelque temps dans Notre Palais avec modestie et sans reproche parmi les hommes de lettres de Notre Cour Royale, souhaite retourner en France, sa patrie, ses affaires étant toujours en cours. Il Nous a humblement suppliés de lui accorder un sauf-conduit afin de lui garantir un passage plus aisé et plus libre. Accédant à sa requête, afin qu'il puisse accomplir son voyage en toute sécurité et sans attente, Nous avons donc voulu lui faire parvenir cette Notre lettre de sauf-conduit.
De toutes les puissances terrestres et maritimes, rois, princes, républiques libres, et aussi des chefs et officiers de guerre sur terre et sur mer, et des préfets des ports, et tout particulièrement de Nos amis et alliés dont les provinces, villes, États et préfectures pourraient être traversées par lui, Nous prions respectueusement et bienveillantement, mais Nous ordonnons instamment à Nos sujets et ministres, de permettre audit noble Monsieur Samuel Bochart, accompagné de ses domestiques et de ses bagages, d'accomplir et de mener à bien le voyage qu'il a prévu librement et en toute sécurité, sans aucune intrusion ni retard, et de ne porter atteinte ni à sa personne ni à ses biens; mais au contraire, dans Notre intérêt et lorsque la nécessité l'exige, de l'accompagner avec toute l'aide et la faveur que Nous témoignerons à chacun selon sa dignité et sa condition.
Ceux qui Nous sont fidèles et obéissants exécuteront en cela Notre volonté sérieuse. En foi de quoi Nous avons ordonné que la présente, signée de Notre main, soit confirmée par Notre Sceau Royal. Donnée à Notre Château de Stockholm, le 7 mai 1653.
Christine.
P. Appelman, manu propria.
Swedish translation (my own):
Vi Kristina, med Guds nåde Sveriges, Götes och Vendes Drottning, Storfurstinna till Finland, Hertiginna uti Estland, Karelen, Bremen-Verden, Stettin-Pommern, Kassuben och Venden; Furstinna till Rügen; samt Fru över Ingermanland och Wismar, göre härmed veterligt för var och en som ser och läser detta Vårt brev, att då brevets bärare — den ädle och lärde monsieur Samuel Bochart, som en tid har levt anspråkslöst och oklanderligt bland de lärde vid Vårt Kungliga Hov och i Vårt Slott — nu önskar återvända till sitt fädernesland Frankrike sedan hans ärenden här avslutats, har han ödmjukt anhållit om att Vi skulle behaga bevilja honom lejd för att möjliggöra en lättare och friare resa. Då Vi välvilligt tillmötesgår hans önskan — så att han må kunna fullborda sin planerade resa på ett säkrare sätt och utan dröjsmål — har Vi därför i nåd velat tillmötesgå honom och utfärda detta Vårt brev om lejd eller fri lejd.
Av alla makter till lands och till sjöss — vare sig det rör sig om konungar, furstar eller fria republiker, eller om befälhavare och ämbetsmän för krigföring till lands och till sjöss samt hamnföreståndare, och i synnerhet av Våra vänner och allierade genom vars provinser, städer, stater och förvaltningsområden han kan komma att färdas — anhåller Vi vördsamt och vänligt, men Våra undersåtar och tjänstemän befaller Vi med skärpa, att de låter den nämnde ädle monsieur Samuel Bochart, tillsammans med hans tjänare och bagage, fritt och tryggt genomföra och fullborda sin planerade resa utan hinder eller dröjsmål, samt att de inte tillfogar honom eller hans egendom någon skada; utan snarare — till Vår nytta och där så krävs — bistår honom med all hjälp och välvilja, vilket Vi i gengäld skall erkänna gentemot var och en, i enlighet med vars och ens värdighet och ställning.
De som genom tro och lydnad är bundna till Oss skall verkställa Vår allvarliga vilja häri. Till yttermera visso har Vi låtit bekräfta detta, som Vi egenhändigt underskrivit, med Vårt Kungliga Sigill. Gjort på Vårt Slott i Stockholm, den 7 maj 1653.
Kristina.
P. Appelman, manu propria.
English translation (my own):
We Kristina, by the grace of God, Queen of the Swedes, Goths, and Vandals; Grand Princess of Finland; Duchess of Estonia, Karelia, Bremen-Verden, Stettin-Pomerania, Kashubia and Vandalia; Princess of Rugia; and Lady of Ingria and Wismar, do make known to each and every one who sees and reads this Our letter that now that the presenter of it, the noble and learned man, Monsieur Samuel Bochart, who has lived modestly and blamelessly among the learned men of Our Royal Court for some time in Our Palace, wants to return to his fatherland of France, with his affairs thus far in progress, he has humbly supplicated Us that We would deign to grant him safe passage, in order to obtain for him an easier and freer passage. Kindly agreeing to his desire, so that he might complete his intended journey more safely and without any detention, We have therefore graciously wanted to gratify and communicate to him this Our letter of safe passage or free passage.
Of all powers on land or at sea, kings, princes, free republics, and also from the leaders and officials of wars on land and at sea, and from the prefects of ports, and singularly and specifically from Our friends and allies through whose provinces, cities, states and prefectures he may happen to travel, We respectfully and kindly request, but We earnestly command Our subjects and ministers, to allow the said noble Monsieur Samuel Bochart, together with his servants and baggage, to carry out and complete the journey he has planned freely and safely without any intrusion or delay, nor to harm his person or property; but rather, to Our advantage and where necessity demands, to pursue it with all help and favour; which We will acknowledge in return towards all and each one, according to the dignity and condition of each one.
Those who are bound by faith and obedience to Us will carry out Our serious will in this. In faith of this We have ordered the present letter, signed with Our hand, to be confirmed with Our Royal Seal. Given at Our Castle in Stockholm, May 7, 1653.
Kristina.
P. Appelman, manu propria.
Above: Kristina.
Above: Samuel Bochart.
.jpg)







.jpg)

.png)
.png)
_(David_Beck)_-_Nationalmuseum_-_17258.tif.jpg)



