Sources:
Sylloge epistolarum a viris illustribus, volume 3, pages 273 to 274, published by Pieter Burman the Elder, 1727; original at the National Library of the Netherlands (Koninklijke Bibliotheek)
The letter excerpts:
FRustra hactenus speravi, Vir Clarissime, aliquid responsi adfuturum ad illas, quas ante dies jam decem ad te perlatas oportet. Interim abitum meum urgere Vossius non desinit, ita petente, ut fert, Regina: cum ego omnem jam cunctandi materiem consumpserim, cras Dordracum cogito, amicis valedicturus. Roterodami in transitu de navi mihi prospiciam, qua in Gallias tuto deferri possim. Spero me post decimum abhinc diem pransum paratum fore. Tu itaque ne cuncteris oro, si quid fasciculorum paras. Freinshemium in extremis esse Vossius noster proxime nunciabat, ejus etiam conjugem gravissime aegrotare, quem morbus iste exitum sit habiturus, non nisi Lutetia nunciare potero, quo suas omnes amicus noster imposterum missurus. ... Salmasius Miltonum suum defricare pergit, in edendo horribili isto scripto graviter desudant operae typographicae in Sueciâ. Me & patrem immortalitate etiam illa, ut gloriatur, occasione donaturus. Agat sane quod agit, ego vicissim meis partibus non deero. ... Lugd. Bat. CIϽIϽCLI. ad. III. Eid. Jul. Gregor. ...
With modernised spelling:
Frustra hactenus speravi, vir clarissime, aliquid responsi adfuturum ad illas, quas ante dies jam decem ad te perlatas oportet. Interim abitum meum urgere Vossius non desinit, ita petente, ut fert, regina; cum ego omnem jam cunctandi materiem consumpserim, cras Dordracum cogito, amicis valedicturus. Roterodami in transitu de navi mihi prospiciam, qua in Gallias tuto deferri possim. Spero me post decimum abhinc diem pransum paratum fore. Tu itaque ne cuncteris oro, si quid fasciculorum paras.
Freinshemium in extremis esse Vossius noster proxime nunciabat, ejus etiam conjugem gravissime ægrotare, quem morbus iste exitum sit habiturus. Non nisi Lutetia nunciare potero, quo suas omnes amicus noster imposterum missurus. ...
Salmasius Miltonum suum defricare pergit, in edendo horribili isto scripto graviter desudant operæ typographicæ in Suecia. Me et patrem immortalitate etiam illa, ut gloriatur, occasione donaturus. Agat sane quod agit, ego vicissim meis partibus non deero. ... Lugduni Batavorum. 1651, ante diem tertia eidus julii gregorianis. ...
French translation (my own):
J'ai espéré en vain, très illustre homme, qu'une réponse me parvienne enfin concernant les nouvelles qui auraient dû vous être transmises il y a dix jours. Cependant, Vossius ne cesse de presser mon départ, à la demande de la reine, dit-il. N'ayant plus aucun motif de retard, je songe à me rendre demain à Dordrecht pour dire adieu à mes amis. En passant par Rotterdam, je chercherai un navire qui me conduira en toute sécurité en France. J'espère qu'après dix jours, on me fournira de la nourriture. Aussi, je vous prie de ne pas tarder si vous recevez quelques paquets.
Notre Vossius a récemment annoncé que Freinsheim vivait ses derniers instants et que son épouse était elle aussi très gravement malade. Je ne pourrai faire connaître l'issue de cette maladie qu'une fois à Paris, où notre ami enverra tous les siens par la suite. ...
Saumaise continue de fustiger son Milton; les ateliers typographiques de Suède peinent à la tâche pour publier cette écriture horrible. Il promet de nous donner, à mon père et à moi, l'immortalité à cette occasion même, comme il s'en vante. Qu'il poursuive ainsi; pour ma part, je ne manquerai pas d'y prendre ma part. ... Leyde. 1651, le troisième jour avant les ides de juillet, grégorien.
Dutch translation (my own):
Tot nu toe heb ik tevergeefs gehoopt, hooggeachte heer, dat er antwoord zou komen op de zaken die u tien dagen geleden al hadden moeten bereiken. Ondertussen dringt Vossius er — naar eigen zeggen op verzoek van de koningin — voortdurend op aan dat ik vertrek; aangezien ik nu geen redenen voor uitstel meer heb, ben ik van plan morgen naar Dordrecht te gaan om afscheid te nemen van mijn vrienden. Wanneer ik door Rotterdam reis, zal ik uitkijken naar een schip dat me veilig naar Frankrijk kan brengen. Ik hoop dat er na tien dagen voor mijn levensonderhoud gezorgd zal zijn. Daarom verzoek ik u dringend niet te talmen, mocht u pakketjes ontvangen.
Onze Vossius heeft onlangs laten weten dat Freinsheim op sterven lag en dat ook zijn vrouw zeer ernstig ziek was. Ik zal pas in Parijs kunnen melden hoe deze ziekte afloopt; daarheen zal onze vriend later zijn hele gezin laten overkomen. ...
Saumaise blijft zijn Milton verguizen; de drukkerijen in Zweden zwoegen zwaar bij het uitgeven van dit afschuwelijke geschrift. Hij zal mij en mijn vader zelfs bij die gelegenheid onsterfelijkheid verlenen, zoals hij zelf beweert. Laat hem zijn gang maar gaan; ik van mijn kant zal er ook mijn deel in hebben. ... Leiden. 1651, de derde dag vóór de idus van juli, gregoriaans. ...
Swedish translation (my own):
Förgäves har jag hittills hoppats, högst berömde man, att något svar skulle komma på de saker som borde ha meddelats Er för tio dagar sedan. Under tiden upphör Vossius inte att uppmana mig att avresa, på drottningens begäran, som han säger; eftersom jag nu har uttömt alla skäl till dröjsmål, tänker jag på att resa till Dordrecht imorgon för att ta avsked från mina vänner. När jag passerar genom Rotterdam skall jag leta efter ett skepp med vilket jag säkert kan transporteras till Frankrike. Jag hoppas att jag efter tio dagar får mat. Så jag ber Er att inte dröja om Ni får några små paket.
Vår Vossius har nyligen meddelat att Freinsheim var i sina sista stunder och att hans fru också var mycket allvarligt sjuk. Jag kommer inte att kunna meddela hur denna sjukdom kommer att gå till förutom i Paris, dit vår vän kommer att skicka hela sin familj senare. ...
Saumaise fortsätter att hyvla av sin Milton; de typografiska tryckerierna i Sverige svettas hårt i att publicera denna hemska skrift. Han kommer att ge mig och min far odödlighet även vid det tillfället, som han skryter med. Låt honom göra som han gör; jag kommer i min tur ju inte att sakna min del i det. ... Leiden. 1651, tredje dagen före ides av juli, gregoriansk. ...
English translation (my own):
In vain have I hitherto hoped, most illustrious man, that some answer would be forthcoming to those things which should have been conveyed to you ten days ago. In the meantime, Vossius does not cease to urge my departure, at the Queen's request, as he says; since I have now exhausted all reason for delay, I am thinking of going to Dordrecht tomorrow, in order to say goodbye to my friends. When I am passing through Rotterdam, I will look for a ship by which I can be safely carried to France. I hope that after ten days food will be provided for me. So I beg you not to tarry if you get any little bundles.
Our Vossius has recently announced that Freinsheim was in his last moments and that his wife was also very seriously ill. I will not be able to announce what outcome this illness will have except in Paris, where our friend will send his whole family later. ...
Saumaise continues to excoriate his Milton; the typographical works in Sweden are sweating heavily in publishing this horrible writing. He will grant me and my father immortality even on that occasion, as he boasts. Let him do what he's doing; I, in turn, am not going to lack my share in it. ... Leiden. 1651, the third day before the Ides of July, Gregorian. ...
Above: Kristina.
Above: Johann Freinsheim.
Above: Claude Saumaise.
Above: John Milton.
Above: Daniel Heinsius.
Above: Johann Friedrich Gronovius.
Above: Nicolaus Heinsius.
Notes: Freinsheim = Johann Freinsheim (1608-1660), a German classical scholar and critic.
Milton = John Milton (1608-1674), an English poet, polemicist and civil servant, among his works being Paradise Lost (1667).
Heinsius' father = Daniel Heinsius, one of the most famous scholars of the Dutch Renaissance.
The third day before the Ides of July = July 13.
No comments:
Post a Comment