Saturday, November 29, 2025

Nicolaus Heinsius' letter to Johann Friedrich Gronovius, dated July 13/23 (New Style), 1651

Source:

Sylloge epistolarum a viris illustribus, volume 3, pages 277 to 278, published by Pieter Burman the Elder, 1727; original at the National Library of the Netherlands (Koninklijke Bibliotheek)


The letter:

... Ferrarius Panegyricum denuo mittit, manu sua castigatum, quem ego in Gallias mecum feram, ubi necdum visum arbitror. Idem scribit Prolusiones se nuper edidisse, in quibus parenti meo verbis admodum honorificis parentarit, quem ad plures abiisse ex falsis rumoribus tum percepisset. Idem nunc est in parte Rei Vestiariae secunda adornanda. Regina pro panegyrico torquem illi aureum magni ponderis decrevit: quo nomine gratias mihi agit. Licetus, qui operas typographicas toto jam anno exercet, commentario de Lucernis veterum edendo, mox & alium de Gemmis Annularibus magnae molis editurus Serenissimae Reginae inscribendum: nunc morae hujus impatiens, multa de typographorum oscitantia praequestus, ait, ne tanta cunctatione malum nomen apud optimam Principem videatur, se commentarium etiam de Lucernis mox proditurum, tanquam prodromum, Reginae destinare. Dedicationem literis addit valde operosam. Salivam credo illi movit munus Ferrario destinatum. Rhodius in Scribonio suo Largo adhuc desudat, mox Celso manum admoturus. Ad Boeclerum etiam hodie curavi. Vale, meum decus, & si quid in Galliis curatum vis praeterea, fac sciam. Ex Germano quodam intellexi hodie, Bochartum hîc mox expectari, ita se ex Blondello ferebat audivisse. Lugd. Bat. CIϽIϽCLI. a. d. XXIV. Julii Gregor. Festinationi tumultuariae rogo ignoscas. ...

With modernised spelling:

... Ferrarius panegyricum denuo mittit, manu sua castigatum, quem ego in Gallias mecum feram, ubi necdum visum arbitror. Idem scribit Prolusiones se nuper edidisse, in quibus parenti meo verbis admodum honorificis parentarit, quem ad plures abisse ex falsis rumoribus tum percepisset. Idem nunc est in parte Rei Vestiariæ secunda adornanda. Regina pro panegyrico torquem illi aureum magni ponderis decrevit; quo nomine gratias mihi agit.

Licetus, qui operas typographicas toto jam anno exercet, commentario de lucernis veterum edendo, mox et alium de gemmis annularibus magnæ molis editurus serenissimæ reginæ inscribendum; nunc moræ hujus impatiens, multa de typographorum oscitantia præquestus, ait, ne tanta cunctatione malum nomen apud optimam principem videatur, se commentarium etiam de lucernis mox proditurum, tanquam prodromum, reginæ destinare. Dedicationem litteris addit valde operosam. Salivam credo illi movit munus Ferrario destinatum.

Rhodius in Scribonio suo largo adhuc desudat, mox celso manum admoturus. Ad Boecklerum etiam hodie curavi. Vale, meum decus, et si quid in Galliis curatum vis præterea, fac sciam. Ex Germano quodam intellexi hodie, Bochartum hic mox expectari, ita se ex Blondello ferebat audivisse. Lugduni Batavorum. 1651, ante diem XXIV julii gregorianis.

Festinationi tumultuariæ rogo ignoscas. ...

French translation (my own):

... Ferrario envoie encore un panégyrique, corrigé de sa propre main, que j'emporterai avec moi en France, où je crois qu'il n'a pas encore été vu. Le même auteur écrit avoir récemment publié des Prolusiones, dans lesquelles il a loué mon père avec des paroles très honorables, lui qui, selon lui, s'était adressé à de nombreuses personnes, sur la foi de fausses rumeurs. Ce texte figurera désormais dans la seconde partie des Res vestiariæ. La reine lui a décerné une chaîne d'or de grand poids en remerciement de ce panégyrique, dont il me remercie.

Liceti, qui s'occupait depuis un an d'imprimer, publiait un commentaire sur les lampes antiques [de lucernis veterum], et devait bientôt en publier un autre sur les grosses pierres annulaires [de gemmis annularibus], destiné à la reine sérénissime; impatienté par ce retard, après s'être longuement renseigné sur la lenteur de l'imprimeur, il dit, de peur qu'un tel retard ne semble nuire à la réputation de l'excellente princesse, qu'il publierait bientôt le commentaire sur les lampes en prélude à celui-ci, destiné à la reine. Il ajoute une dédicace très laborieuse à la lettre. Je crois que le présent destiné à Ferrario le fit saliver.

Rhodius sue encore abondamment sur son Scribonius Largus, et il lèvera bientôt la main vers Celse. J'ai aussi rendu visite à Boeckler aujourd'hui. Adieu, mon honorable, et si vous avez besoin de quoi que ce soit d'autre en France, faites-le-moi savoir. J'ai appris aujourd'hui par un certain Allemand que Bochart était attendu prochainement, et il a donc dit l'avoir appris par Blondel. Leyde. 1651, la veille du 24 juillet, grégorien.

Je vous prie de pardonner mon acte précipité et irréfléchi. ...

Swedish translation (my own):

... Ferrario skickar en panegyriker igen, korrigerad med sin egen hand, som jag tar med mig till Frankrike, där jag tror att den ännu inte har setts. Densamme skriver att han nyligen har publicerat Prolusiones, där han med mycket hedervärda ord har lovordat min far, som han då, baserat på falska rykten, hade uppfattat som att han hade gått till många människor. Densamme skall nu prydas i andra delen av Res vestiariæ. Drottningen har förordnat åt honom en gyllene kedja av stor vikt som tack för lovsången, för vilken han tackar mig.

Liceti, som har arbetat med tryckeri i ett helt år och gett ut en kommentar om forntida lampor [de lucernis veterum], och snart skulle publicera en annan om stora ringformade ädelstenar [de gemmis annularibus], som skulle skrivas till den mest fridfulla drottningen; nu, otålig över denna försening, efter att ha frågat mycket om tryckarnas tröghet, sade han, för att en sådan försening inte skulle verka ge den utmärkta prinsessan dåligt rykte, att han snart skulle publicera kommentaren om lampor som ett förspel till den, avsedd för drottningen. Han lägger till en mycket mödosam dedikation till brevet. Jag tror att gåvan som var avsedd för Ferrario fick honom att dregla.

Rhodius svettas fortfarande ymnigt över sin Scribonius Largus, snart för att höja handen till Kelsos. Jag besökte också Boeckler idag. Farväl, min ärade, och om Ni vill att något annat skall tas om hand i Frankrike, låt mig veta. Jag fick idag veta av en viss tysk att Bochart väntades hit snart, och han sade att han hade hört det från Blondel. Leiden. 1651, dagen före den 24 juli, gregoriansk.

Jag ber Er att förlåta mitt förhastade och obetänksamma agerande. ...

English translation (my own):

... Ferrario sends a panegyric again, corrected with his own hand, which I will take with me to France, where I think it has not yet been seen. The same person writes that he has recently published Prolusiones, in which he has praised my father with very honourable words, whom he had then perceived, based on false rumours, to have gone to many people. The same is now to be adorned in the second part of the Res vestiariæ. The Queen has decreed for him a golden chain of great weight as thanks for the panegyric, for which he thanks me.

Liceti, who has been engaged in printing for a whole year, publishing a commentary on ancient lamps [de lucernis veterum], and was soon to publish another on large ring-shaped gems [de gemmis annularibus], to be inscribed to the Most Serene Queen; now, impatient of this delay, having inquired much about the printers' sluggishness, he said, lest such delay should seem to bring bad repute to the excellent princess, that he would soon publish the commentary on lamps as a prelude to it, destined for the Queen. He adds a very laborious dedication to the letter. I believe the gift intended for Ferrario made him salivate.

Rhodius is still sweating profusely over his Scribonius Largus, soon to raise his hand to Celsus. I also visited Boeckler today. Farewell, my honoured one, and if you want anything else taken care of in France, let me know. I learned from a certain German today that Bochart was expected here soon, and so he said he had heard it from Blondel. Leiden. 1651, the day before July 24, Gregorian.

I beg you to forgive my hasty and rash action. ...


Above: Kristina.


Above: Ottavio Ferrario.


Above: Fortunio Liceti.


Above: Johann Heinrich Boeckler.


Above: Johann Friedrich Gronovius.


Above: Nicolaus Heinsius.

Notes: Ferrario = Ottavio Ferrario/Ferrari (1602-1687), an Italian poet.

Liceti = Fortunio Liceti (1577-1657), an Italian physician and philosopher.

Rhodius = Johannes Rhodius (Hinne Rode; 1587-1659), a Danish physician who worked mainly in Italy.

Blondel = David Blondel (1591-1655), a French Protestant clergyman, historian and classical scholar.

No comments:

Post a Comment